Lutowanie jako najstarsza metoda spajania

Lutowanie jest najstarszym procesem spawania. Jest to metoda łączenia materiałów która zapewnia połączenie o fizycznej ciągłości, wykonane spoiwem o temperaturze topnienia niższej od temperatury topnienia materiałów łączonych. Materiały dodatkowe stosowane w procesach lutowania to lut wraz z topnikiem lutowniczym, które są konieczne do lutowania.

spawanie

Autor: Aiko, Thomas & Juliette+Isaac
Źródło: http://www.flickr.com
W procesie lutowania elementy łączone trzeba bezpośrednio przed zlutowaniem bardzo dokładnie wyczyścić z warstwy tlenków, niemetalicznych powłok ochronnych, tłuszczu a także z wszelkich zabrudzeń. Robi się to automatycznie (szczotkowanie, piaskowanie, ścieranie) lub chemicznymi (trawienie i odtłuszczanie). W następnej kolejności już na oczyszczone części należy nałożyć lut i topnik. Lut układany jest najczęściej w formie odpowiedniej kształtki bezpośrednio na szczelinie lutowniczej lub u wylotu szczeliny. Topnik natomiast w postaci płynnej lub (strona) też pasty rozsmarowuje się po powierzchniach stykowych połączanych elementów a także bezpośrednio przyległych do nich powierzchniach elementów, a również smaruje się na kształtkę spoiwa.

Spoiwa zazwyczaj spotykane są pod postacią drutu, płytek, pałeczek, a także proszków. Skład spoiw określony jest w normie DIN EN 29453.

Topnik to substancja chemiczna obniżająca temperaturę lutowia,hamująca jego utlenianie, pozwalająca na szybsze rozprowadzenie i głębsze dotarcie w porowate faktury metalu. Topniki mogą występować pod postacią najczęściej żrących płynów, specjalnie przyrządzonych past lub postać stałą (np. kalafonia). Chlorek cynku rozcieńczony wodą, stosowany może być przy lutowaniu gdzie dostęp jest trudny, lutowaniu metali gładkich charakteryzujących się niewielką porowatość struktury, lub przy usuwaniu zanieczyszczeń.

Lutowaniu służy lutownica. Lutownica składa się z kolby która służy jako rączkę i grotu do lutowania, więc części mającej bezpośredni styk ze spoiwem. To najprostszy rodzaj lutownicy. Są także lutownice z elektrodami do lutowania, gazowe w których możliwe jest lutowanie z grotem do lutowania jak również bez niego – groty ołówkowe. W tym drugim przypadku grot zastępowany jest strumieniem gazu o wysokiej temperaturze. Inne ważne akcesoria to końcówki do lutownicy.